Afzelia

Oorsprong	voornamelijk Centraal-Afrika, deels Azië
Ruwe dichtheid	0,75 g/cm³
Duurzaamheidsklasse	1
Radiale krimp	3,1 - 4 %
Tangentiële krimp	3,6 - 5 %
Houtkleur	Lichtbruin tot roodachtig
Houtstructuur	met grove poriën
Gebruik	bijv. geprofileerd hout, gesneden fineer, parket

Afzelia komt voor in de tropische gebieden van Afrika en Azië. Er zijn veertien soorten bekend. De economisch belangrijkste Afzelia houtsoorten komen uit Afrika. De Aziatische soorten spelen slechts een ondergeschikte rol in de houtproductie. Dit artikel richt zich daarom op de Afrikaanse houtsoorten met de handelsnaam Afzelie of Doussié.

Classificatie naar type en herkomst

Afhankelijk van de herkomst kan het hout van het geslacht Afzelia verschillende kenmerken hebben.

• Afzelia bipidensis Harms: Angola, Kameroen, Gabon, Congo, Nigeria
• Afzelia pachyloba Harms: Kameroen, Gabon, Congo, Nigeria
• Afzelia africana Sm.:Nigeria
• Afzelia quanzensis Welw.:Congo, Mozambique, Tanzania

De bekende Aziatische soorten Afzelia lijken op Merbau. Afzelias  Vervangers zijn walnoot en andere donkere boomsoorten van de zogenaamde mahoniesoort.

Met een gemiddelde dichtheid van 820 kg/m³ is de hardheid van 8200 N aanzienlijk hoger dan die van teak (4450 N) en eik (4200 - 6300 N). Vanwege deze hardheidseigenschap van afzelia moet er tijdens het droogproces goed op worden gelet dat het drogen langzaam verloopt, want  Afzelia hout trekt krom op als het technische droogproces te snel gaat.

Doussié het beste van Afzelia

De zogenaamde Doussié, in het Duits ook bekend als Edelkirsche of Brillantkirsche, waarin alleen de soort Afzelia bipidensis en Afzelia pachyloba zijn verenigd - ook als  Afzelia spp. (Afzelia, doussié)  wordt beschouwd als de beste kwaliteit Afzelia-hout op de markt. Omdat Afzelia, Doussié heeft een zeer sterke weerstand tegen schimmelaantasting.

Door de hoge bulkdichtheid van 820 kg/m³ heeft Afzelia een zeer hoge thermische geleidbaarheid. Deze eigenschap wordt gebruikt voor verwarmde parketvloeren waar Afzelia heel vaak wordt gebruikt. Afzelia wordt gebruikt in deur- en raamconstructies (kozijnen), in de botenbouw, voor trappen, tafels en tuinmeubelen.

In Nederland werd Afzelia    ook gebruikt voor waterdammen(tegenwoordig steeds vaker azobé), maar Afzelia kan ook worden gebruikt voor constructies met hoge trekkrachten, zoals brugconstructies.

Door de houtchemische eigenschappen kan Afzelia zelfs worden gebruikt voor vaten met chemische inhoud. Afzelia is ook terug te vinden in de kunst, omdat het zeer geschikt is voor de productie van houtsnijwerk en gedraaide vormen zoals kruiken.

Technische eigenschappen van Afzelia

De houtfysische en houtmechanische eigenschappen van Afzelia worden weerspiegeld in de hoge dimensiestabiliteit. De krimp of zwelling is 1,0% radiaal open 1,4% tangentieel. Al deze cijfers zijn gebaseerd op een vochtgehalte van 12%.

De verhouding tussen spanning en rek veroorzaakt door de toepassing van kracht op de elasticiteit van het hout is gespecificeerd voor Afzelia met een MOE van 15.200 N /mm2 en de buig- en druksterkte tot breuk, de MOR, is gespecificeerd als 125 N/mm2.

Al deze genoemde positieve eigenschappen van Afzelia hout leiden tot de vraag over de duurzaamheid van het hout. Zoals al beschreven in de mogelijke toepassingen die Afzelia mensen biedt.

We hebben gemerkt dat Afzelia met veel succes buiten wordt gebruikt. Dus als Afzelia geschikt is voor gebruik in water, moet het een houdbaarheid van 1 hebben, omdat aantasting door waterboorders en rottende schimmels erg hoog is in dit milieu. Maar Afzelia wordt ook gekenmerkt door haar speciale weerstand tegen schimmel- en insectenplagen buiten het water, waarbij Doussier uit West-Afrika bijzonder opmerkelijk is.

Bronnen:

1. Afzelia spp. (Afzelia, doussié)‘Richter, H.G., en Dallwitz, M.J. 2000 onwards. Commercieel hout: beschrijvingen, illustraties, identificatie en het opzoeken van informatie. In het Engels, Frans, Duits, Portugees en Spaans. Versie: 25 juni 2009.
2. Wikipedia Afzelia
3. Koninklijke Houthandel G. Wijma & Zonen B.V.
4. Houtsoorten uit de tropische gebieden (Vos, Valentijn de; 2011); Hogeschool van Hall Larenstein.